‘The Shining’ (1980)
Stanley Kubrick

Elke zaterdag toont iemand ons zijn favoriete beeld: het werk dat altijd opnieuw beroert, troost of inspireert. Vandaag: showrunner en scenarioschrijfster Malin-Sarah Gozin. 

‘ik weet niet meer precies wanneer ik The shining voor het eerst zag. Wel dat ik helemaal overweldigd was. Door het visuele, het kleurenpalet, al die unheimliche scènes. Sommige van de beelden zijn op mijn netvlies gebrand. Zoals deze still van Danny, op zijn driewielertje op dat hoteltapijt. Dat is een schitterend moment. Ook qua geluid. Je hoort dat ritmische rijden van die wielen op de vloer en dan ineens de stilte, wanneer de driewieler het tapijt op rijdt. Maar ook dit beeld an sich. De symmetrie van die driewieler, de gang, die tweeling. Het benadert de perfectie.’
‘Ik ben dan ook een perfectionist. Dat maakt dat ik soms de neiging heb om te veel te werken. De typemachine-still uit deze film met daarop ‘all work and no play makes Jack a dull boy’ stond jarenlang op het bureaublad van mijn laptop. Om me eraan te herinneren: stop eens even met werken, er zijn ook nog andere dingen. Ontspannen. Naar The shining kijken bijvoorbeeld (lacht).’
‘Toen ik eens in Colorado was voor een reisprogramma en slechts enkele uurtjes vrijaf had, gebruikte ik die paar uren om naar het Overlook Hotel te rijden: zo gek ben ik op deze film. Bleek wel dat enkel de buitenkant en de lobby van het hotel in de film zijn gebruikt, het interieur werd nagebouwd in studio’s. Een kleine teleurstelling, maar het kon het plezier niet verbrodden.’
The shining is een van de meest iconische psychologische horrorfilms ooit gemaakt. Het thema, angst hebben voor je eigen hoofd, de grens tussen sanity en insanity, vind ik ongelooflijk fascinerend. Daarom ook dat ik al jaren iets wilde maken als Tabula rasa. Ik kijk naar mensen als huizen. We laten anderen binnen in onze living, sommigen misschien in onze slaapkamer. Maar niet in de kelders en zolders van onze hoofden, daar waar de duisterheid kan zitten. Bij Jack Nicholson in The shining hebben de zolder en kelder net iets te lang open gestaan.’
Maar het kan iedereen overkomen. Net als het geheugen selectief is, is dat ook zo met duisternis in ons brein. We schrijven en herschrijven een beetje onze eigen wereld. Dat is ook waar Tabula rasa over gaat. En: wie goed kijkt, zal veel verwijzingen zien naar The shining. Bewuste, zoals het doolhofpatroon in het huis van Mie dat lijkt op het tapijt in deze still, maar vast ook onbewuste. Want zo diep zit deze Kubrick-film wel in mij geworteld.’

Verschenen in De Standaard (11 november 2017).